სურსათის დანაკარგი — გლობალური კრიზისი და საქართველოს რეალობა.
რას ნიშნავს სურსათის დანაკარგი რეალობაში?
საკვების გადაყრა მხოლოდ ულუფის დაკარგვა არ არის. ეს ნიშნავს იმ სასმელი წყლის, ნაყოფიერი მიწის, საწვავისა და ტყეების უაზრო განადგურებას, რაც მის მოყვანასა და ტრანსპორტირებას დასჭირდა:
1 გადაგდებული ბურგერი = 90 წთ უწყვეტი შხაპი
როდესაც 1 ცალ ბურგერს ან ხორცის კერძს ნაგავში ვყრით, იკარგება იმდენივე სასმელი წყალი, რაც ადამიანს 3 წელი ეყოფა დასალევად ან 90-წუთიანი უწყვეტი შხაპის დროს იხარჯება. გლობალურად, სურსათის ნარჩენებზე დედამიწის სასმელი წყლის 25% უაზროდ იფლანგება.
მეტი ზიანი, ვიდრე მსოფლიო ავიაცია ერთად
გადაყრილი საკვები ატმოსფეროში გამოყოფს გლობალური ემისიების 8–10%-ს — ეს 5-ჯერ აღემატება მთელი მსოფლიოს კომერციული ავიაციის გამონაბოლქვს. კლიმატოლოგთა საერთაშორისო ჯგუფის (Project Drawdown) დასკვნით, საკვების გადარჩენა არის #1 ყველაზე ეფექტური ბერკეტი კლიმატის ცვლილების შესაჩერებლად.
ჩინეთისა და აშშ-ის შემდეგ მესამე ადგილზე
სურსათის ნარჩენები რომ ცალკე სახელმწიფო ყოფილიყო, ის მსოფლიოში მესამე უდიდესი ემიტენტი იქნებოდა. საქართველოში ყოველწლიურად 576,000+ ტონა ორგანული ნარჩენი ნაგავსაყრელებზე ლპობისას გამოყოფს მეთანს (CH₄), რომელიც CO₂-ზე 28-ჯერ უფრო აგრესიულად ათბობს ატმოსფეროს.
ტყეების გაჩეხვის შეჩერება და ჩვენი წამოწყება
დედამიწის სასოფლო მიწების 28% მუშავდება საკვებისთვის, რომელიც ნაგავში იყრება — რაც ტყეების გაჩეხვის მთავარი მიზეზია. PandaBox-ის წამოწყებით: 5 გადარჩენილი ბოქსი = 1 ხის წლიური ჟანგბადი, ხოლო ყოველი 100 გადარჩენილი ყუთიდან 1 ახალი ხე ირგვება საქართველოში!
სად იყრება საკვები საქართველოში?
მსოფლიო ბანკის (World Bank Assessment Report 2021) და ISET კვლევითი ინსტიტუტის სექტორული ანალიზი:
| სექტორი | საერთო წილი |
|---|---|
|
ოჯახები (Household)
101 კგ / სულზე • 403,573 ტონა
|
70% |
|
კვების ობიექტები (HORECA)
28 კგ / სულზე • 110,504 ტონა (PandaBox)
|
19% |
|
სუპერმარკეტები / რითეილი
16 კგ / სულზე • 62,511 ტონა (PandaBox)
|
11% |
|
სულ (საქართველო)
145 კგ / სულზე • 576,588 ტონა
|
100% |
გამოთვალე შენი პირადი ეკო-გავლენა
შეარჩიე რამდენ სიურპრიზ ყუთს გადაარჩენ თვეში და ნახე შენი შედეგი: